Tachograf rejestruje czas jazdy, prędkość, przebieg i okresy odpoczynku kierowcy. Jest obowiązkowy w pojazdach transportu drogowego: do przewozu rzeczy o DMC powyżej 3,5 t oraz osób powyżej 9 miejsc. Rodzaje tachografów różnią się technologią i zakresem rejestrowanych danych.
Tachograf analogowy
Najstarszy typ. Zapisuje dane na papierowej tarczy (wykresówce) — jedna na dobę na kierowcę. Stopniowo wycofywany: w nowych pojazdach nie jest już montowany, ale wciąż spotykany w starszej flocie.
Tachograf cyfrowy
Obowiązkowy w nowych pojazdach od 1 maja 2006 r. Zapisuje dane w pamięci urządzenia oraz na imiennej karcie kierowcy. Umożliwia precyzyjniejszą kontrolę czasu pracy i utrudnia manipulacje względem tarcz analogowych.
Tachograf inteligentny (smart)
Najnowsza generacja, wprowadzana etapami: smart tachograf 1. generacji od czerwca 2019 r. w nowych pojazdach, a 2. generacji od 2023 r. Dodaje moduł GNSS (automatyczne pozycjonowanie i zapis miejsca zdarzeń), łączność DSRC umożliwiającą zdalną wstępną kontrolę przez służby bez zatrzymywania pojazdu oraz automatyczny zapis przekraczania granic.
Karta kierowcy i legalizacja
Do tachografu cyfrowego i inteligentnego potrzebna jest imienna karta kierowcy. Każdy tachograf wymaga okresowej kalibracji i legalizacji — co do zasady co 2 lata — w warsztacie posiadającym zezwolenie. Nadzór nad tachografami w Polsce sprawuje Transportowy Dozór Techniczny (TDT).
Po co to wiedzieć
Wybór i utrzymanie właściwego tachografu to obowiązek przewoźnika. Nieaktualna legalizacja, błędy w obsłudze lub manipulacje są surowo karane podczas kontroli ITD i Policji.